Er gaat niks boven die eerste lepel zelfgemaakte yoghurt. Of eigenlijk... er gaat niks boven de teleurstelling als je je yoghurt uit de maker haalt en het meer op melk met een zweempje structuur lijkt dan op echte yoghurt. Ik heb het zelf meegemaakt: vol verwachting de potjes opendraaien en dan dat waterige gedoe zien. Frustrerend. Gelukkig zijn er meestal duidelijke redenen waarom yoghurt niet dik wordt.
Veelgestelde vragen: waarom wordt mijn yoghurt niet dik?
Deze vragen krijg ik het vaakst binnen van mensen die voor het eerst yoghurt maken of na een geslaagde batch opeens een mislukte lading hebben. De antwoorden zijn gelukkig vaak simpeler dan je denkt.
Waarom is mijn yoghurt waterig geworden in plaats van dik?
De belangrijkste oorzaak? Te lage fermentatietemperatuur. Yoghurtbacteriën zijn best kieskeurig en willen tussen de 40 en 45 graden Celsius zitten. Zit je daaronder, dan gebeurt er gewoon te weinig. De bacteriën werken wel, maar zo traag dat je yoghurt niet de stevigheid krijgt die je wilt. Check altijd of je yoghurtmaker op de juiste temperatuur staat – sommige goedkope modellen schommelen nogal.
Hoelang moet yoghurt eigenlijk fermenteren om goed dik te worden?
Minimaal 6 uur, maar naar mijn ervaring wordt het pas echt lekker dik na 8 tot 10 uur. Ik zie mensen vaak te ongeduldig worden en na 4 uur al kijken. Dan is het logisch dat je yoghurt mislukt. Voor extra dikke yoghurt laat ik het soms zelfs 12 uur staan. Lees meer over de perfecte fermentatietijd voor verschillende yoghurttypes als je het precies wilt weten.
Kan te veel bewegen de oorzaak zijn dat mijn yoghurt niet dikker wordt?
Ja. En dit is echt een klassieke fout. Je bent nieuwsgierig, snapt het helemaal, maar elke keer dat je de potjes oppakt of de yoghurtmaker verplaatst, verstoort je het fermentatieproces. De bacteriën bouwen aan een fijn netwerk van eiwitten, en schudden breekt dat letterlijk af. Zet je yoghurtmaker op een stabiele plek en laat hem met rust. Niet gluren, niet schudden, gewoon even vergeten dat hij er staat.
Maakt het type melk verschil voor de dikte van yoghurt?
Absoluut. Halfvolle melk geeft dunnere yoghurt dan volle melk. Logisch eigenlijk: meer vet betekent meer structuur. Wil je echt dikke yoghurt? Gebruik volle melk of voeg een schep melkpoeder toe. Dat laatste klinkt misschien raar, maar het verhoogt het eiwitgehalte en dat zorgt voor stevigheid. Bij magere melk krijg je bijna altijd een wateriger resultaat, wat je ook probeert.
Zijn mijn yoghurtculturen nog wel goed?
Oude of verkeerd bewaarde culturen zijn een veelvoorkomende reden voor dunne yoghurt. Yoghurtculturen zijn levende bacteriën die na verloop van tijd zwakker worden. Bewaar je yoghurtculturen en fermenten altijd in de koelkast en gebruik ze binnen de houdbaarheidsdatum. Gebruik je zelfgemaakte yoghurt als starter? Dan wordt hij na 3 tot 4 keer opnieuw gebruiken ook minder krachtig. Tijd voor verse culturen.
Kan te hoge temperatuur ook problemen geven?
Jazeker. Boven de 50 graden dood je de bacteriën en dan krijg je helemaal niks. Maar ook bij 46-48 graden werken ze al minder goed. Sommige yoghurtmakers zonder temperatuurregeling worden te heet, vooral goedkope modellen. Heb je het vermoeden dat dit het probleem is? Investeer in een los kookthermometer om de binnentemperatuur te checken. Ik heb een vriend die z'n yoghurt altijd in de oven maakte met alleen het lampje aan – werkte perfect tot de oven vervangen werd door een die warmer werd. Opeens allemaal yoghurt maken problemen. Twijfel je of een yoghurtmaker of gewone oven beter werkt voor jouw situatie?
Wat als ik UHT-melk gebruik in plaats van verse melk?
UHT-melk kan prima, maar geeft soms iets dunnere yoghurt omdat de eiwitstructuur door de ultra-hoge verhitting veranderd is. Niet dramatisch verschillend, maar wel merkbaar. Verse melk die je zelf verhit en afkoelt geeft vaak het beste resultaat. Het verhitten tot 85 graden en dan afkoelen naar 42-45 graden helpt om de eiwitten te denatureren op een manier die dikke yoghurt oplevert. Sla die stap niet over uit gemak.
Mijn yoghurt is dik maar er drijft water bovenop – wat nu?
Dat water heet wei en is eigenlijk normaal. Het betekent niet dat je yoghurt mislukt is. Door de zwaartekracht scheidt het vocht zich af van de vaste delen. Je kunt het gewoon doorroeren of afgieten als je het niet lekker vindt. Wil je het voorkomen? Roer de yoghurt voorzichtig door voordat je hem in de koelkast zet. En gebruik melk met een hoger vetpercentage – dat helpt echt.
Is er een manier om te dunne yoghurt alsnog te redden?
Gelukkig wel. Giet de yoghurt te waterig in een schone theedoek of kaasdoek boven een vergiet en laat het een paar uur uitlekken in de koelkast. Het overtollige vocht druipt eruit en je houdt dikkere yoghurt over. Je verliest wel volume, maar het is beter dan het weggooien. Een andere optie: gebruik de dunne yoghurt in smoothies of voor bakken. Niemand die het dan merkt.
Kan ik yoghurt te lang laten fermenteren?
Ja, en dan krijg je een ander probleem: superzure yoghurt die ook kan schiften. Na ongeveer 14-16 uur wordt de smaak echt te scherp voor de meeste mensen. De dikte neemt niet meer toe na 12 uur, dus langer laten staan heeft geen zin. Zet een timer als je vaak vergeet wanneer je begonnen bent. Ik spreek uit ervaring – een keer 18 uur laten staan en het was niet meer te eten. Meer weten over optimale rijptijden?
Heeft de kwaliteit van mijn yoghurtmaker invloed op het resultaat?
Eerlijk gezegd: ja. Goedkope yoghurtmakers zonder goede temperatuurregeling zijn vaak het probleem. Ze worden te warm, te koud of schommelen te veel. Ik ben geen fan van altijd het duurste advieseren, maar bij yoghurtmakers merk je echt verschil tussen een model van 25 euro en een van 60 euro. De stabiele temperatuur van betere merken zoals Rommelsbacher of Severin zorgt gewoon voor consistenter resultaat. Anders blijf je gissen wat er misgaat.
Waarom lukt de ene batch wel en de andere niet?
Dit is frustrerend, ik weet het. Meestal komt het door kleine variaties in temperatuur of gebruikte hoeveelheid starter. Mét dezelfde melk en culturen kun je verschillende resultaten krijgen als de kamertemperatuur anders is of als je yoghurtmaker op een andere plek staat (bijvoorbeeld bij een raam vs. in een kast). Probeer zo consistent mogelijk te werken: zelfde plek, zelfde melk, zelfde hoeveelheid starter. Noteer wat je doet bij geslaagde batches.
Helpt suiker of honing toevoegen tegen waterige yoghurt?
Nee, integendeel zelfs. Voeg nooit suiker of honing toe tijdens het fermenteren. Dat verstoort het werk van de bacteriën en geeft juist dunnere yoghurt. Wil je zoete yoghurt? Roer de honing erdoor nádat de yoghurt klaar en gekoeld is. Ik zie deze fout vaker dan je denkt, vooral bij mensen die meteen Griekse yoghurt met honing proberen na te maken. Als je eenmaal dikke, natuurlijke yoghurt hebt gemaakt, kun je eindeloos variëren met smaken en recepten.
Is Griekse yoghurt moeilijker om dik te krijgen?
Griekse yoghurt is eigenlijk gewone yoghurt waar de wei uitgehaald is. Het proces om het dik te krijgen is hetzelfde, maar je hebt een extra stap: uitlaten lekken. Maak eerst gewone yoghurt volgens de regels hierboven en laat die dan uitlekken tot de gewenste dikte. Je kunt het niet direct dikker maken in de yoghurtmaker – physics werkt gewoon niet zo. Sommige mensen denken dat langere fermentatie automatisch Griekse yoghurt geeft. Helaas niet waar.
Kan lactosevrije melk ook dikke yoghurt maken?
Ja, maar het is lastiger. Lactosevrije melk fermenteert anders omdat het lactose al afgebroken is. De bacteriën hebben minder voeding en werken trager. Verwacht een wat dunnere consistuur tenzij je melkpoeder toevoegt. Gebruik ook iets meer starter (4 eetlepels in plaats van 2-3) en laat het langer fermenteren, richting de 12 uur. Het lukt wel, maar vraagt meer finetuning dan met gewone melk. Check ook welke yoghurtculturen het beste werken voor specifieke melktypes.
Waar het echt op neerkomt
De meeste problemen met yoghurt niet dik komen door temperatuur, fermentatietijd of het type melk. Check die drie dingen eerst voordat je verder zoekt. En geef niet op na één mislukte poging – zelfs ervaren yoghurtmakers hebben weleens een dunne batch. Het is een leerproces.
Staat je vraag er niet tussen? Laat het me weten in de comments. Ik help je graag verder met je yoghurt-avontuur, want niemand verdient waterige yoghurt na al die moeite.
