Waarom ik überhaupt begon met yoghurt maken in de oven
Toen mijn zus vorig jaar enthousiast vertelde over haar nieuwe yoghurtmaker, rolde ik met mijn ogen. "Weer zo'n apparaat dat stof staat te verzamelen," dacht ik. Yoghurt maken zonder yoghurtmaker móest toch gewoon kunnen?
Ik dook het internet op en stuitte op tientallen recepten voor yoghurt maken in de oven. Het klonk simpel: melk verwarmen, starter toevoegen, oven op laagste stand, klaar. Geen extra apparaat nodig.
Spoiler: het werd een haat-liefdeverhouding.
De oven-methode: romantisch idee, wispelturige praktijk
Het alternatief voor een yoghurtmaker dat iedereen aanprijst, is je gewone oven. De theorie is eenvoudig: je hebt een constante warmte nodig tussen de 40-45°C voor ongeveer 6-8 uur. Elke oven kan dat toch?
Nou, niet dus.
Hoe yoghurt maken in de oven eigenlijk werkt
Je verwarmt eerst je melk tot 85°C om ongewenste bacteriën te doden. Laat het afkoelen tot 43-45°C. Voeg je yoghurtstarter toe. Giet alles in glazen potten. En dan komt het lastige deel.
Je oven moet op de allerlaagste stand. Bij mij is dat officieel 50°C, maar de thermostaat schommelt wild tussen de 35 en 60°C. Dat bleek al snel het probleem.
De eerste keer werd het een miezerige, waterige troep. Te koud. De tweede keer scheidden de wei en de vaste delen zich compleet. Te heet. Pas de vierde poging leverde acceptabele yoghurt op.
De onvoorspelbare oventemperatuur
Wat weinig mensen je vertellen: standaard ovens zijn niet gemaakt voor temperaturen onder de 50°C. Sommige moderne ovens hebben een giststand (vaak rond 38°C), maar die heb ik niet.
Ik probeerde de "ovenlampje-truc" waarbij je alleen het lampje aanlaat. Dat werkte verrassend redelijk in de winter, maar in de zomer werd mijn keuken te warm en was het alsnog te heet.
Eerlijk gezegd? Het voelde als gokken.
De yoghurtmaker: ontworpen voor één doel
Na zes weken experimenteren met de oven gaf ik toe en kocht een yoghurtmaker van 35 euro. Niet omdat ik wilde toegeven dat mijn zus gelijk had (hoewel ze dat natuurlijk wel had), maar omdat ik het gedoe zat was.
Waarom een yoghurtmaker eigenlijk werkt
Een yoghurtmaker doet precies één ding: een constante temperatuur van 40-43°C handhaven. Geen schommelingen. Geen gedoe met thermometers. Je zet hem aan, wacht 8-12 uur, klaar.
De controle is het grote verschil. Bij elk apparaat weet je precies wat je krijgt. Na drie batches had ik mijn ideale tijd gevonden: 10 uur voor romige yoghurt met een lichte bite.
Geen enkel mislukt potje meer. Gewoon consistent resultaat. En als je eenmaal de basis onder de knie hebt, kun je met verschillende recepten en smaakvariaties eindeloos experimenteren.
De eerlijke vergelijking: oven vs yoghurtmaker
| Aspect | Oven-methode | Yoghurtmaker |
|---|---|---|
| Aanschafkosten | €0 (heb je al) | €25-€80 |
| Energieverbruik | 800-2000W (hoog!) | 15-25W |
| Temperatuurcontrole | Vaak te wisselend | Constant en betrouwbaar |
| Mislukkingspercentage | 40-60% (mijn ervaring) | 5-10% |
| Capaciteit | Onbeperkt (afhankelijk van ovenruimte) | 0,5-2 liter gemiddeld |
| Oven vrij voor ander gebruik | Nee, 8+ uur bezet | Ja, yoghurtmaker staat apart |
| Leercurve | Steil, veel trial & error | Vlak, werkt meteen |
Het energieverbruik dat niemand noemt
Hier viel ik echt van achterover. Toen ik uitrekende wat mijn oven-experimenten kostten, schrok ik me rot. Een oven op 50°C gebruikt gemiddeld 1000 watt per uur. Voor 8 uur yoghurt maken: 8 kWh. Tegen de huidige tarieven zo'n €3,20 per batch.
Een yoghurtmaker? Die gebruikt ongeveer 20 watt. Voor 10 uur: 0,2 kWh. Ofwel €0,08 per batch. Lees meer over het stroomverbruik van yoghurtmakers als je het echt precies wilt weten.
Als je twee keer per week yoghurt maakt, verdient een yoghurtmaker van €35 zichzelf terug in ongeveer drie maanden. Puur op stroom.
Wanneer is een yoghurtmaker echt niet nodig?
Oké, ik ben duidelijk fan geworden van mijn yoghurtmaker. Maar is hij altijd nodig? Nee.
Er zijn situaties waarin yoghurt maken zonder yoghurtmaker prima kan:
- Je wilt het één keer uitproberen om te kijken of je het leuk vindt
- Je hebt een moderne oven met een giststand of fermenteerstand van 38-40°C
- Je hebt een alternatief zoals een slowcooker of Instant Pot met yoghurt-functie
Vooral die laatste optie is interessant. Veel mensen hebben al een Instant Pot liggen die een yoghurtprogramma heeft. Die houdt óók een constante temperatuur aan.
De alternatieve methodes die wél werken
Als je geen yoghurtmaker wilt, zijn er betere alternatieven dan je onbetrouwbare oven:
Slowcooker-methode: Doe je potten yoghurt in een slowcooker gevuld met warm water van 43°C. Wikkel het geheel in handdoeken. Dit werkt verrassend goed, hoewel de temperatuur na 4-5 uur wel zakt.
Thermoskan-methode: Voor kleine hoeveelheden (0,5-1 liter) werkt een voorverwarmde thermoskan prima. Goedkoop en effectief, maar beperkte capaciteit.
Verwarmingskast-truc: Heb je vloerverwarming? Zet je potten in een goed geïsoleerde bak op je verwarmde vloer. Gratis warmte, minder betrouwbaar.
De veelgestelde vragen die ik ook had
Wordt yoghurt in de oven even dik als uit een yoghurtmaker?
Als je temperatuur klopt: ja. Maar dat "als" is groot. Mijn oven-yoghurt was vaker te dun of juist korrelig. De inconsistentie is frustrerend als je weet hoe je yoghurt eigenlijk moet smaken.
Probleem is dat temperatuurschommelingen invloed hebben op de eiwitstructuur. Te heet en je proteïnen klonteren. Te koud en je bacteriën worden lui. Precies waarom dikke yoghurt maken in een oven zo lastig is.
Hoeveel keer moet je het proberen voor het lukt?
Bij mij: vier keer voor acceptabel resultaat, zes keer voor écht goede yoghurt. En daarna nog steeds regelmatig verrassingen. Soms perfect, soms waterig. Mijn zus met haar yoghurtmaker? Direct goed.
Frustratie-niveau: hoog.
Kun je Griekse yoghurt ook in de oven maken?
Technisch wel, maar het wordt er niet makkelijker op. Griekse yoghurt vraagt langere rijptijd (12+ uur) voor meer zuur. Dat betekent dat je oven nog langer bezet is en je energierekening nog verder oploopt.
Met een yoghurtmaker kun je gewoon je timer instellen en vergeten. Werkt elke keer perfect.
Waar het écht op neerkomt
Na drie maanden met beide methodes is mijn conclusie helder: yoghurt maken in de oven is leuk als experiment, maar als je serieus regelmatig yoghurt wilt maken, is een yoghurtmaker gewoon beter.
De oven wint op precies één punt: je hebt hem al in huis. Maar je betaalt daarvoor terug in:
- Veel hogere energiekosten (40x zoveel stroom)
- Hoog mislukkingspercentage, vooral in het begin
- Je oven is 8+ uur bezet
- Stressvolle leercurve met veel verspilde melk
Een yoghurtmaker van €30-40 verdient zichzelf binnen maanden terug op stroom alleen. Plus je krijgt consistent resultaat zonder gedoe.
Mijn advies per situatie
Koop géén yoghurtmaker als:
- Je het één keer wilt proberen
- Je al een Instant Pot met yoghurtfunctie hebt
- Je oven heeft een betrouwbare giststand onder 40°C
Investeer in een yoghurtmaker als:
- Je minstens één keer per week yoghurt wilt maken
- Je niet van geëxperimenteer houdt
- Je energiekosten wilt besparen
- Je consistent resultaat wilt
Ik gebruik mijn oven niet meer voor yoghurt. Het scheelt me stress, geld en mislukkingen. Mijn yoghurtmaker staat naast mijn koffiezetapparaat en doet elke week braaf zijn werk.
Is dat een extra apparaat in mijn keuken? Ja. Vind ik het jammer dat mijn zus gelijk had? Een beetje. Maar ik eet nu wel elke ochtend perfect romige yoghurt zonder er over na te denken.
En daar gaat het uiteindelijk om.
